Mijlpaal voor gelijke onderwijskansen voor dove leerlingen: de rechtbank in Gent veroordeelt de Vlaamse Gemeenschap (= Vlaamse Regering) wegens de weigering van redelijke aanpassingen voor personen met een handicap. Dat is een wettelijke vorm van discriminatie. De Federatie van Vlaamse Dovenorganisaties (Fevlado) reageert verheugd.
Geen diploma’s
Het Voortgezet Speciaal Onderwijs in België mag geen diploma’s uitreiken. Zonder diploma’s kun je geen hoger onderwijs volgen en heb je weinig kans op de arbeidsmarkt. Daarom zijn veel dove leerlingen gedwongen te integreren in het horende onderwijs. Integratie is echter pas mogelijk als het onderwijs volledig toegankelijk is via tolken Vlaamse Gebarentaal.
Ouders zagen machteloos toe hoe hun kinderen, wegens een duidelijk gebrek aan tolkondersteuning (slechts 7 van de 30 lesuren per week), grootste deel van hun schooltijd moeten uitzitten zonder communicatie en zonder toegang tot het lesgebeuren. Deze situatie is voor dove kinderen onaangenaam en kwetsend, maar belemmert ook de kansen op doorstroming naar het hoger onderwijs.
Naar de rechter
In maart 2009 dienden ouders van vier dove studenten bij de rechtbanken van Gent en Leuven een verzoekschrift in tegen de Vlaamse minister van Onderwijs en tegen verschillende Vlaamse scholen om voor hun dove kinderen het recht op te eisen op toegankelijk inclusief onderwijs.
Uitspraak
De rechtbank van Gent oordeelde dat de Vlaamse Gemeenschap (= Vlaamse Regering) schuldig is aan discriminatie, omdat het huidige tolkenpakket van dove leerlingen een weigering betekent van redelijke aanpassingen voor personen met een handicap. De rechter verwijst naar wetenschappelijk onderzoek om vast te stellen dat het huidig aantal tolkuren niet genoeg is om dove leerlingen te laten meedoen in het horende onderwijs.
De rechter eist van de Vlaamse Gemeenschap om deze discriminatie te stoppen en aan drie leerlingen een tolkurenpakket van minstens 70% van de lesuren toe te kennen. Doet de minister dat niet, dan moet hij elke dag dat het nog niet gebeurt, € 250 dwangsom (=boete) betalen. Verder veroordeelt de rechter de Vlaamse Gemeenschap tot betaling van een morele schadevergoeding van € 650 per leerling. Tenslotte moet ook de aanvraagprocedure voor tolkondersteuning aangepast worden.
In de rechtbank van Leuven werd de eis van de vierde dove leerling afgewezen.
Uniek
Volgens de advocaten is de uitspraak van de Gentse rechter uniek voor Vlaanderen. Waarom? Op 10 juli 2008 is door de Vlaamse Gemeenschap het Gelijke kansen- en gelijke behandelingsbesluit goedgekeurd. Dit decreet (= besluit) verplicht overheidsinstanties en particuliere organisaties om redelijke aanpassingen te treffen voor personen met een handicap. Doen zij dat niet, dan maken zij zich schuldig aan discriminatie. Ook onderwijsinstellingen vallen onder deze verplichting. De ouders van de dove leerlingen waren in maart de eersten die een klacht indienden op basis van het besluit. De eerste keer en dan meteen gewonnen!
Reactie van Fevlado
Fevlado (Federatie van Vlaamse Dovenorganisaties) is zeer verheugd met deze principiële uitspraak van de rechtbank van Gent en spreekt van een belangrijke mijlpaal voor gelijke onderwijskansen voor dove leerlingen. Meer dan 10 jaar geleden konden dove leerlingen voor het eerst gebruik maken van een tolk in de klas. Na meer dan 10 jaar wordt nu eindelijk het recht van alle dove kinderen en jongeren op gelijke onderwijskansen volledig erkend.
Minister van Onderwijs
Het vonnis van de rechtbank van Gent vormt een eerste grote uitdaging voor de nieuwe minister van Onderwijs Pascal Smet, die ook verantwoordelijk is voor Gelijke kansen. Fevlado hoopt dat de nieuwe minister van Onderwijs en Gelijke kansen het recht van dove jongeren en kinderen op gelijke onderwijskansen in woord en daad naar waarde zal schatten en de nodige redelijke aanpassingen zal regelen. Niet alleen voor de drie leerlingen in kwestie, maar voor alle dove kinderen, jongeren en volwassenen in het regulier middelbaar-, hoger- en volwassenenonderwijs.
De advocaten
prof. Stefan Sottiaux
De ouders en kinderen werden ondersteund door het advocatenkantoor Stibbe in Brussel. Stibbe behandelt deze zaak op probonobasis. Meester Stefan Sottiaux, professor grondwettelijk recht aan de K.U. Leuven en specialist discriminatierecht, en meester Joos Roets schreven het verzoekschrift en bepleitten de zaak voor de rechtbank. De procedure werd ondersteund door Fevlado, de belangenbehartiger van de Vlaamse Dovengemeenschap.
