LEZING/DISCUSSIE over “TOLKVOORZIENING NGT vanuit gebruikersperspectief” tijdens de bijeenkomst van de dagrecreatie “De Waterlelie” te Zoetermeer op 7 september 2010 door dhr. Benny Elferink namens Dovenschap.
Kennismaking.
Benny stelt zich voor. Een halfjaar geleden hield hij een “workshop” gehouden vanuit zijn functie in het Nederlandse Gebarencentrum. Nu doet hij het vanuit
Dovenschap.
Wie heeft tolkvoorziening? Meer dan de helft van de deelnemers aan de dagrecreatie zich als gebruikers van de tolkvoorziening gemeld.
A. Waarom tolkvoorziening?
# Gelijkwaardigheid als horenden (niet meer afhankelijk) .
Is dat zo? Velen zijn er mee eens. Enkelen: 100% gelijkwaardigheid als horenden bestaat niet. Het zit in het gebruik van de werkelijk gebezigde woorden, dat qua niveau, aangepast wordt voor hen die de boodschap ontvangt.
# Maatschappelijke gelijkwaardig- en toegankelijkheid. Vroegdoven bv is zonder tolken NGT niet mogelijk.
Als voorbeeld werd genomen: het besluit van de dove ouders om de vergadering van ’n sportclub waar hun kind lid van is en waar horenden overheerst aanwezig zijn, bij te wonen. De tolkvoorziening voorziet de mogelijkheid deel te nemen aan het gesprek. Is er onverhoopt geen tolk aanwezig dan heb je aan zo’n avond niets aan.
# Maatschappelijke participatie en toegankelijkheid.
Dank zij de tolkvoorziening is deelname aan de besprekingen met verschillende instanties, zoals het Overheid e.d. mogelijk geworden. Vroeger was het de onderwijzers, (Maatschappelijk werk ontstond veel later),dovenpastorale werkers en familieleden die het voor de doven opnamen en veelal, goeden nagelaten, betuttelend optreden. Dovenschap is op breed terrein aanwezig op het gebied van maatschappij en participatie, zoals kinderorganisaties, onderwijsinstellingen, dienstverlenende instanties m.b.t. het Dove en slechthorende kind en ouderen, dank zij de tolkvoorziening.
Een (of misschien meerdere) probleem moet t.z.t. opgelost worden, NL de inschakeling van een tolk tijdens het werkoverleg op de sociale werkplaatsen. Ons taak om de werknemers voorlichting te geven. Een moeilijke opgave om hun de bewustwording bij te brengen.
INHOUD TOLKVOORZIENING.
a) Deze wettelijke regeling bestaat uit: I Leefsituatie
II Werksituatie
III Onderwijssituatie
b. Organisatie.
Elke welzijnsstichting voor Doven heeft de bevoegdheid gekregen van Menzis om tolkuren te gebruiken voor het bijwonen, bv. van WMO-vergaderingen e.d. Ook Dovenschap maakt er dankbaar gebruik van deze faciliteiten om contacten te onderhouden en uit te bouwen met diverse instanties.
Ben je van mening dat je recht hebt op tolkuren, niet uitmakend op welk terrein) en je krijgt hem niet, Laat dan Dovenschap dat even weten.
c. Kwaliteit (PIN-project) zie 6.4.
VERANDERINGEN TOLKVOORZIENING
Vergoeding annulering tolkopdrachten.
Het kan gebeuren dat jou werkgever/de specialist van het ziekenhuis enz. de afspraak
binnen een paar uren of ter plekke af moest zeggen. Wie moet het gederfde inkomen van de tolk vergoeden? Er is hierover flink gediscussieerd.
Wel moet je, als je vroegtijdig weet dat de vergadering en/of behandeling uitloopt of niet doorgaat zo snel mogelijk de tolk ervan op de hoogte brengt. Hoe vaak dat deze situatie zich voordoet is niet bekend, maar incidenteel komt het wel eens voor.
Werkelijk getolkte tijd.
Stel dat je van 12.00 tot 12.30 uur een afspraak met de specialist heeft gemaakt en hij kan pas om 12.25 uur een gesprek met je hebben, die slechts 10 minuten duurde. Wat doe je dan?.
Prioriteitsopdrachten.
Familieberaad ivm overlijden naaste(n), gesprek met de begrafenisondernemer, predikanten en de begrafenis zelf hebben altijd de prioriteit/voorrang. Voor aanvragen van tolken wordt de voorkeur gegeven om TOLKMATCH in te schakelen. Zij weten precies welke tolken op welke momenten inzetbaar is. Spoedgevallen, die onvoorzien zijn, worden altijd aan tolken geholpen, mits je geregistreerd staat als tolkaanvrager.
Kwaliteitssysteem (PIN-project).
A) Vaardigheidstoets.
Om de opleiding voor tolk te volgen dient men over capaciteiten te beschikken die zoveel mogelijk garanderen kan dat men de studie tot een goed einde zal afmaken.
Er zijn op elkaar volgende modules nodig die betrekking heeft tot de Nederlandse Gebarentaal (NGT).
De cursus NmG (Nederlands met Gebaren) wordt tegenwoordig bijna niet meer gegeven.
Dat de vaardigheidstoets nodig is , bewijst wel dat er veelal cursisten zijn die de lessen niet helemaal hebben kunnen afronden, dus vroegtijdig de studies afhaakten.
Ook dient er rekening mee gehouden te worden, dat er vele specialismen om de hoek zitten. Denk aan de rechtszaken, die veelal met de rechtsterminologie te maken heeft. Een tolk kan bv de rechter niet verzoeken om eenvoudige woorden te gebruiken.
Ook op medisch, kerkelijk gebied e.d. dient een tolk zich thuis te voelen in hun eigen materie.
b) “senior -/ medium -/ junior”tolken.
De status van de tolken wordt nu recht getrokken. Een tolk Arabische taal bv is eenmaal “zeldzamer” dan een tolk die de Engelse taal eigen heeft, dus een hogere status krijgt ook wat de financiële vergoeding betreft. Zo hebben wij tolken, die op het gebied van bv kerkdiensten, specifieke kennis heeft over de geloofszaken. Weer een ander is bedreven op het gebied van de politiek en die dus, indien nodig synoniemen gebruikt om het gesprokene duidelijk te kunnen vertalen naar de dove toehoorder.
Dovenschap heeft plannen liggen om de kwaliteitseisen en status”symbolen” toe te kennen aan de tolken.
Tolk op afstand (tolken via beeldtelefoon).
Het is duidelijk dat de kennis technologie vandaag de dag zo vergevorderd is, dat de afstand tussen de tolk en de cliënt via de beeldtelefoon kleiner wordt. Misschien ideaal om het toe te passen in de medische wereld (spreekuur, behandelingsproces e.d.). Hoe dit in rekening te brengen zal verder uitgezocht moeten worden. D
De Gemeente Den Haag had destijds op het Stadhuis een ruimte vrijgemaakt om Doven gelegenheid te geven via de beeldtelefoon met de tolkendienst, gesprekken met de chefs e.d. aan te gaan. Helaas heeft het niet lang geduurd of de “hulppost” werd opgeheven wegens geringe belangstelling. Er werken er maar een paar Doven op het Stadhuis.
Tolkvoorziening voor het verblijf in de instelling (bv Gelderhorst-zorghuis).
Dovenschap constateert dat degenen dat gebruik maken van Zorg met Verblijf, hun tolkuren aan de Gelderhorst moet afstaan, dus zoveel bewoners x 30 tolkuren per jaar. Stel dat een bewoner van het zorghuis de begrafenis van een vriend in zijn vroegere woonplaats, wilt bijwonen; hij kan geen tolkuren krijgen OF hij moet toestemming vragen aan de staf of wie dan ook, om tolkuren te mogen gebruiken.
DISCUSSIESTELLING 1. “Zonder tolkvoorziening zijn Doven niet gelijkwaardig als horende mensen?”
In ieder geval een sterke verbetering t.o.v. de jaren 60-70. Tolken waren er met de hand te tellen en bovendien werken zij vaker als vrijwilliger, dus zonder broodwinning.
Let wel: Zo het wetenschappelijk bewezen is, is de NGT gelijkwaardig aan de Nederlandse taal met een eigen grammatica. Dat betekent dus dat wij ook zonder tolkvoorziening niet gelijkwaardig als horende mensen behandeld worden. Dank en hulde aan de tolken! En de Menzis voor hun begrip dat de tolken voor Doven broodnodig is in de samenleving.
DISCUSSIESTELLING 2 “Voor de gesprekken met doktoren in het ziekenhuis moet er altijd tolk Gebarentaal aanwezig zijn.”
In de praktijk nemen de ouders hun kind vaak mee, wanneer zij een gesprek met de dokter heeft. De dokter geeft de kinderen door wat hij of zij mankeert…..Is dat goed?. Kinderen meenemen naar het spreekuur! Prima, maar vergeet niet dat zij GEEN TOLKEN zijn. Stel dat een kind moet vertolken dat er geen hoop meer is voor een ouder, en hij weet dat zijn ouder een flinke instorting zou krijgen, dan zou hij een oncontroleerbare “noodleugen” bedenken, dat het allemaal wel goed gaat.
Een zeer gevoelige momentopname, vandaar dat er vanuit Dovenschap geadviseerd wordt, om naast de kinderen ook een erkende tolk in te schakelen.
DISCUSSIESTELLING 3 ”Dove mensen zijn gierig met hun tolkuren”
We moeten echt weten dat we nog méér tolkuren kunnen aanvragen dan de 30 wettelijk toegekende tolkuren, indien duidelijk is aangegeven, waarom je meer tolkuren moet gebruiken.
HIER vermeldt Benny de cijfers van de geregistreerde tolkgebruikers bij de Menzis, van het aantal Doven in Nederland (globaal ruim 4200) en ook hoeveel rechthebbende ingeschreven geregistreerde aanvragers GEEN gebruik maken van de tolkuren. Tevens hoeveel doven gebruiken méér tolkuren dan de wettelijk toegekende tolkuren van 30 uren per jaar.
Dovenschap doet een beroep op de tolkgebruikers om zoveel mogelijk tolkuren te gebruiken, ook al heb je de 30 toegekende uren opgemaakt.
TOT SLOT
# Elke maand “Tolk-Nieuws” op www.dovenschap.nl
# Voor de vragen en/of klachten kan je altijd terecht bij het
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
.
ANDERE ONDERWERPEN
a. Nationaal Dovencongres WereldDovenDag 23 t/m 25 september 2010. Iedereen is welkom. Het wordt in Den Bosch gehouden. Meerdere informatie: www.dovenschap.nl.
b. SeniOren (Platform voor Dove en Slechthorende Ouderen)
Vanuit de zaal wordt gevraagd om een vertegenwoordiger van de werkgroep uit te nodigen voor het houden van een lezing over hun doelstelling.
SeniOren zijn voortgekomen uit het Platform 55+/Podia ( = Project Oudere Doven in Actie ).
c. Wezodo niet meer aangesloten bij Dovenschap. Dovenschap betreurt de gang van zaken.
d. Andere punten: bv. Kwaliteit van de ondertiteling.
Over het algemeen is het slecht met de ondertiteling gesteld. Kán beter, zie naar de Belgische Journaals. Over de ondertiteling van RTL-programma’s. Dovenschap wordt gevraagd om SOAP te verzoeken contact met hen hierover op te nemen . Wel hebben zij de voetbalwedstrijden in Europees verband kunnen ondertitelen maar ook niet zo goed en zeer schaarse informatie.
d. Er hebben zich een paar mensen opgegeven als lid van Dovenschap.
e. Toegevoegde punt: CAK (Centraal Administratie Kantoor)
Dit kantoor is belast door de Overheid om de financiering van de AWBZ , binnen de gestelde grenzen te houden.
Volgens de krantenberichten had de Overheid al in het vooruitzicht gesteld dat er pijnlijke maatregelen genomen zullen worden om de kosten drastisch te verlagen door Eigen Bijdrage te vragen aan de dagrecreanten. (ook meerdere instellingen hebben met de bezuinigingsmaatregelen
te maken).
Tijdens de lezing van CAK hoorden de dagrecreanten van “De Waterlelie”in Zoetermeer dat de Eigen Bijdrage MET TERUGWERKENDE KRACHT van 21 juni 2010 t.z.t. terug wordt “gevorderd”. Het bedrag wordt berekend naar het inkomen van twee jaar geleden met evt. toepassing van kortingen
die er verleend zal worden.
Volgens Dovenschap was het al eerder bekend dat de Overheid verstrekkende maatregelen zullen nemen om de bezuiniging op de explosieve meerkosten van AWBZ-instellingen in te stellen.
Echter: de zaal , inclusief de activiteitenbegeleiders waren verrast, dat de maatregelen met terugwerkende kracht ingevoerd is. De Gelderhorst, zo blijkt uit de website van CAK, moet door hun ingelicht zijn, dat de datum van invoering op 21 juni jl. is vastgesteld. De directie en de cliëntenraden
werden, als het goed is, al eerder ingelicht en hun medewerkers moeten doorgeven, het nieuws door te spelen aan de dagrecreanten, zodat zij op de hoogte gebracht wordt van de invoering van Eigen Bijdrage, die per maand wordt verrekend.
Ware de lezing van CAK niet geweest, dan worden de dagrecreanten, wie weet hoe spoedig overrompeld geweest met de rekeningen. Dat we dit van CAK in plaats van de Gelderhorst moesten vernemen is hier niet op de plaats. Dovenschap zal hierover ook vragen stellen aan de Gelderhorst en adviseert de mensen zelf ook te protesteren.
Benny Elferink werd bedankt voor de interessante lezing.
 |
 |
 |
 |
 |
